Dziękujemy, teraz zawsze będziesz na bieżąco!
SZLAKI TURYSTYCZNE
Szlak czarny “Martyrologii” (Włocławek – jezioro Czarne – Jedwabna – Jezioro Wikaryjskie – Widoń – Grzmiąca – Warząchewka -Pińczata – Józefowo – Wieniec Zdrój – Włocławek /długość 35,4 km).
Drogami leśnymi szlak wkracza do gminy Włocławek i przechodzi obok ośrodka wypoczynkowego „Wikaryjka” nad Jeziorem Wikaryskim. Wzdłuż jeziora prowadzi do miejsca masowego mordu dokonanego w 1939 roku. Dalej trenami leśnymi prowadzi w pobliżu wieży obserwacyjnej straży leśnej na Widoniu. Szlak prowadzi do miejsca zwanego Grzmiąca, gdzie znajdują się cztery płyty nagrobne położone, aby zachować pamięć o tych, którzy zginęli w tym miejscu jesienią 1939 r. Po opuszczeniu Gostynińsko – Włocławskiego Parku – Krajobrazowego szlak prowadzi przez wieś Warząchewka Polska do Pinczaty. Dalej przekracza linię kolejową Włocławek – Kutno i dochodzi do leśniczówki Dębica i dalej do Włocławka.
Szlak niebieski “Łącznikowy”(Kowal – Przyborowo – Kukawy – Wójtowskie – Mursk – Smólnik – Mostki / długość 18 km).
Szlak niebieski “Łącznikowy” wkracza na teren Gminy Włocławek w okolicach jeziora Wójtowskiego Dużego. Dalej szlak biegnie lasem do Leśniczówki Mursk. Następnie prowadzi do wsi Smólnik, później do miejscowości Mostki i tutaj się kończy.
Szlak żółty „Północny” nazywany również „Szlakiem głównym Kotliny Płockiej” i jezioro Gościąż.
Włocławek – Jezioro Radyszyńskie – Telążna – Jazy – Nowy Duninów – Trzcianno – Krzywy Kołek – Łąck – Grabina – Jezioro Górskie i Jezioro Ciechomickie / łącznie 71 km.
Szlak wyznaczony wzdłuż jezior położonych po stronie północnej na trasie z Włocławka aż prawie do Płocka. Znaczna część szlaku przebiega przez tereny i miejscowości gminy Włocławek. Wiedzie przez bory sosnowe do jezior: Radyszyńskiego Dużego i Średniego. Dalej dochodzi do leśniczówki Mursk, a stamtąd do wsi Telążna i dalej Telążna Leśna. Warto wrócić uwagę na zespół jezior na Jazach, szczególnie na jezioro Gościąż.
Jezioro GOŚCIĄŻ – powierzchnia 225,05 ha w Nadleśnictwie Kowal, gmina Włocławek. Niewielkie, malownicze jezioro, które znane jest wielu przyrodnikom. O wyjątkowości tego jeziora, oraz jego wartości naukowej stanowią osady zalegające na dnie zbiornika. Zachowały się one w stanie niezaburzonym od czasu powstania, czyli od ponad 12 tysięcy lat. Miąższość osadów w najgłębszych częściach jeziora dochodzi do 17,8 metrów. Całe jezioro stanowi rezerwat geomorfologiczny, utworzony w celu zabezpieczenia osadów. Jaka tajemnica kryje się w osadach? Badając pyłki roślinne znajdujące się w osadach badacze są w stanie rozpoznać gatunki roślin, jakie dawno temu rosły w pobliżu jeziora oraz opisać zmiany warunków klimatycznych i wodnych.
ATRAKCJE TURYSTYCZNE
Osadnictwo obszaru gminy Włocławek sięga swymi początkami epoki neolitu, poprzez kultury epoki brązu po wczesne średniowiecze i nowożytność. Historia gminy związana jest w bezpośredni sposób z Włocławkiem, od 1194 r. Stolicą Księstwa Kujawskiego. Przeniesiona następnie w 1233 r. do Inowrocławia.
W wyniku reformy administracyjnej przeprowadzonej w XIV w. Przez Kazimierza Wielkiego teren gminy znalazł się w obrębie województwa brzeskiego.
Średniowieczna sieć osadnicza w formie ośrodków wiejskich związana była z siedzibami poszczególnych właścicieli ziemskich. Zachowanymi do dziś przykładami dawnych ziemiańskich posiadłości są zespoły parkowo-dworskie:
Dębice
Dwór murowany częściowo drewniany ok. 2 połowy XIX w., park, rządcówka, stajnia, wozownia, czworak, stodoła, obora, spichlerz, warsztat.
Smólnik
Zespół parkowo-dworski dwór murowany z końca XIX w., park
Świętosław
Zespół parkowo-dworski: dwór murowany z XVIII/XIX w., park, kuźnia murowana, obora, stajnia, stodoła, spichlerz, magazyn, czworak, brama wjazdowa.
Nowa Wieś
Zespół parkowo-dworski z 2 połowy XIX w., park, szpaler kasztanowców.
Wistka Królewska
Zespół parkowo-dworski: dwór murowany z ok. połowy XIX w., park.
Kruszynek
Zespół parkowo-dworski z połowy XIX w. Dwór murowany, starodrzew.
Duże znaczenie odgrywały trakty drogowe, stanowiące obecnie historyczne szlaki komunikacyjne:
– szlak Łokietka
– szlak powstania styczniowego
– szlak handlowy do Kalisza
– szlak I Armii Wojska Polskiego
– szlak handlowy łączący Włocławek z traktem warszawsko-kaliskim.
Zabytki
Tekst Jolanta Pijaczyńska
WALORY KRAJOZNAWCZE
Walory krajoznawcze środowiska historyczno – kulturowego
Gminę Włocławek cechuje atrakcyjność kulturowa, wiąże się ona z bogatą historią tych ziem oraz licznymi reliktami architektury. Daje to turyście możliwość połączenia wypoczynku z celami poznawczymi. Na terenie gminy znajduje się wiele atrakcyjnych obiektów kultury materialnej. Gmina jest bogata w rozproszone pałace i dworki, kościoły, chaty kujawskie. Na szczególną uwagę zasługują:
Kościoły
Modzerowo – kościół parafialny p.w. św. Stanisława z końca XVIII w. , plebania, dzwonnica, budynki gospodarcze, ogrodzenie murowane, starodrzew.
Kruszyn – kościół parafialny p.w. Matki Bożej Królowej Polski wybudowany w latach 1955 – 1957 na wzór zniszczonego kościoła murowanego z około 1654 roku.
Smólnik – kościół parafialny p.w. św. Bartłomieja wybudowany latach 1969 – 1974. Projekt kościoła w Smólniku wykonał architekt inż. Aleksander Holas z Poznania. Na głównej ścianie kościoła, w 2008 roku umieszczony jest ogromny witraż, który pośrodku ma wizerunek gołębia z rozpostartymi skrzydłami.
Pałace, dworki, parki podworskie
Dębice – zespół dworsko – parkowy. Jest to kompleks dziewięciu budynków: dwór, rządcówka, stajnia, wozownia, stodoła, obora, spichlerz, warsztat, czworaki. Park podworski z końca XVIII wieku.
Kruszynek – dwór murowany z połowy XIX w. z pozostałością parku.
Smólsk – zespół dworsko – pałacowy z pierwszej połowy XIX w. Dwór murowany. Park dworski.
Świętosław – zespół dworsko-pałacowy murowano- drewniany z przełomu XVIII i XIX wieku. Zabudowania gospodarcze: kuźnia, obora, stajnia, stodoła, śpichlerz, czworak. Park dworski z pozostałością alei lipowej.
Wistka Królewska – zespół dworski z pierwszej połowy XIX w. resztki parku
Chaty kujawskie
Skoki Duże – chata kryta strzechą (powstała w latach 1850 -1887), obok żuraw.
Dąb Polski – chałupa z 1918 r.
Przerytka – dom drewniany nr 17 z 1918 roku.
Wójtowskie – dom drewniany z 1917 r. i dom drewniany z połowy XIX w.
Kapliczki, figurki, krzyże
Na terenie całej gminy Włocławek występuje szereg kapliczek przydrożnych, krzyży i figurek. Wiele z nich zaliczanych jest do obiektów zabytkowych.
WALORY TURYSTYCZNE
Walory turystyczne środowiska przyrodniczego gminy Włocławek Najważniejszymi elementami środowiska przyrodniczego decydującymi o atrakcyjności gminy Włocławek są rzeźba terenu, szata roślinna i wody powierzchniowe. Największym atutem jest położenie gminy wzdłuż rzeki Wisły w bezpośrednim sąsiedztwie Zalewu Włocławskiego (sztuczne jezioro o powierzchni 75 km kw., graniczące z gminą na odcinku ponad 20 km.) oraz liczne jeziora i duże powierzchnie leśne z rezerwatami przyrody. Rzeki przepływające przez teren gminy Włocławek:
Wisła – gmina Włocławek graniczy z rzeką na odcinku 20 kilometrów
Ruda – wypływa z mokradeł położonych na wschód od jeziora Wierzchoń. Całkowita długość rzeczki wynosi około 9 km. Ruda przepływa przez system jezior (Wierzchoń, Brzózka, Gościąż, Mielec). Uchodzi do Zbiornika Włocławskiego w rejonie wsi Dobiegniewo
Zuzanka – rzeka wypływa z jeziora Telążna. Jest ciekiem o całkowitej długości około 6,7 km. Wpada do Kanału Głównego wybudowanego w latach 1963-1967.
Struga Rybnicka – bierze swój początek z jezior Wójtowskich, przepływając kolejno przez jeziora Widoń, Wikaryjskie, Radyszyn, Łąkie i Rybnickie. Wpada do Kanału Głównego.
Rakutówka – długość rzeki wynosi 37,4 km. Wpada do Lubieńki
Lubieńka – przepływa przez obszar gminy Włocławek na odcinku około 15km. Rzeka jest największym dopływem Zgłowiączki
Zgłowiączka – rzeka na niewielkim odcinku przepływa w północno – zachodniej części gminy Włocławek.
Gostynińsko-Włocławski Park Krajobrazowy Cały teren gminy Włocławek został włączony do Leśnego Kompleksu Promocyjnego “Lasy Gostynińsko-Włocławskie” Aż 12.049 ha Gostynińsko-Włocławskiego Parku Krajobrazowego utworzonego w 1979 r. znajduje się na terenach gminy Włocławek. W lasach GWPK dominują bory sosnowe i bory mieszane. W granicach parku występuje szacunkowo 800 gatunków roślin, z których około 50 objętych jest ochroną prawną. Wśród nich są: sasanka łąkowa, naparstnica zwyczajna, lilia złoto głów, storczyk szerokolistny i inne. Wśród fauny GWPK największą i najcenniejszą grupę stanowią ptaki, szczególnie gatunki wodno-błotne. Niektóre z ich umieszczono w “Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt”, są to: bocian czarny, derkacz, bąk, kulik wielki, żuraw, batalion, błotniak łąkowy i zbożowy oraz krwawodziób. Na terenie GWPK można spotkać około 60 gatunków ssaków, a wśród nich są: sarna, dzik, łoś, daniel, lis, borsuk, bóbr europejski, nietoperz, ryjówka aksamitna i malutka… Rezerwaty przyrody znajdujące się na terenie gminy Włocławek:
“Gościąż” – rezerwat wodny o powierzchni 174,08 ha. Celem ochrony jest zachowanie systemu jeziora z unikatowym zapisem historii krajobrazu w postaci osadów jeziornych – mikrolamin (gytia siarczanowo-węglanowa) z okresu ok. 12 000 lat;
“Wójtowski Grąd” rezerwat leśny (pow. 3,52 ha) – utworzony w 1987 r., chroniący grądy i bory mieszane na zboczu rynny Jeziora Wójtowskiego. Rosną tutaj 100-letnie lipy.
“Dębice” – rezerwat biocenotyczny, leśny (pow. 41,92 ha) – utworzony w 1998 r., chroniący dobrze zachowane fitocenozy leśne (świetliste dąbrowy wraz z ich wilgotnymi podzespołami), zarostowe i łąkowe.
“Jazy” – rezerwat faunistyczny o powierzchni 2,25 ha. Utworzony w 1963 r. Chronione są przede wszystkim kolonie czapli siwej. Rośnie tutaj starodrzew sosnowy.
Znakowane, piesze szlaki turystyczne PTTK przebiegające przez miejscowości gminy Włocławek:
szlak żółty „Północny” nazywany również „Szlakiem głównym Kotliny Płockiej” (Włocławek – Jezioro Radyszyńskie – Telążna – Jazy – Nowy Duninów – Trzcianno – Krzywy Kołek – Łąck – Grabina – Jezioro Górskie i Jezioro Ciechomickie / łącznie 71 km),
szlak czarny “Martyrologii” (Włocławek – Jezioro Czarne – Jewabna- Jezioro Wikaryjskie – Widoń –Grzmiąca – Warząchewka – Pińczata – Józefowo – Wieniec Zdrój – Włocławek/długość 35,4 km)
szlak niebieski “Łącznikowy” (Kowal – Przyborowo – Kukawy – Wójtowskie – Mursk – Smólnik /długość 18 km)
Ścieżki dydaktyczne
Smólnik – Kosinowo – Ruda – ścieżka przyrodniczo – leśna, Włocławek – Smólnik – opracowana w 2003 r. (organizatorzy ścieżki: Gostynińsko – Włocławski Park Krajobrazowy, Włocławskie Centrum Edukacji Ekologicznej, Nadleśnictwo Włocławek i Zespół Szkół w Smólniku). Długość ścieżki – około 15 km (otulina Gostynińsko – Włocławskiego Parku Krajobrazowego), 8 przystanków.
Szkolna ścieżka przyrodniczo – dydaktyczna Kosinowo – Ruda – Telążna Leśna. Opracowali: E. Jarębska, J. Wieczorek – Wileńska.
Szkolna ścieżka dydaktyczno – przyrodnicza Szkoły Podstawowej w Modzerowie – „Modzerowo”, opracowana w 2005 – I. Kanarek, A. Kołodziej, E. Słabęcka, konsultacja A. Proszkiewicz. Długość ścieżki – około 3 km (bezpośrednie sąsiedztwo otuliny Gostynińsko – Włocławskiego Parku Krajobrazowego), 8 przystanków.
Szkolna ścieżka przyrodniczo – ekologiczna „Warząchewka”, opracowana w 2005 r. przez Violettę Szymańską nauczycielkę Szkoły Podstawowej w Warząchewce. Długość ścieżki – około 3,5 km, 8 przystanków .
Tekst Jolanta Pijaczyńska